Kontrahenta, który spóźnia się z zapłatą należnych zobowiązań finansowych, można ukarać odsetkami naliczanymi za czas opóźnień. Umożliwia to Kodeks Cywilny, który reguluje wszystkie umowy cywilnoprawne. Kiedy zatem można rozpocząć procedurę naliczania odsetek i w jaki sposób tego dokonać?

Zasady sporządzania noty odsetkowej

Nota odsetkowa, inaczej nazywana też monitem zaległości, musi zawierać wszelkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się między innymi z:

  • kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
  • rodzaju powstałych zobowiązań
  • podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
  • terminu opóźnień w spłacie
  • daty sporządzenia dokumentu
  • danych wierzyciela i danych dłużnika
  • terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
  • wskazania sposobu uregulowania płatności

Terminy naliczania odsetek

Zgodnie z art. 481 Kodeksu Cywilnego, jeżeli odbiorca opóźnia się ze spłatą należności, wierzyciel może zażądać odsetek za czas spóźnienia. Odsetki liczy się od pierwszego dnia zalegania z płatnościami, przy czym:

  • jeżeli termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, tzn. w święto albo w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu na następny dzień, który nie jest ustawowo wolnym od pracy (na przykład z niedzieli na poniedziałek)
  • jeżeli termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, na przykład na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu

Jak wyliczyć należne odsetki

K.C. reguluje wszystkie procesy, zachodzące w czynnościach cywilnoprawnych, dlatego też w zapisach umowy między stronami nie można określić odsetek większych niż czterokrotna stopa lombardowa NBP. Natomiast jeśli stopa odsetkowa nie była odrębnie ustalona postanowieniami umowy cywilnoprawnej, należy odwołać się do artykułu 481 par. 2 Kodeksu Cywilnego K.C., który zezwala na stosowanie odsetek ustawowych. W 2010 roku wynoszą one 13% długu w skali rocznej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późniejszymi zmianami):

  • Art. 359.
    § 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
    § 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
    § 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.
  • Art. 481.
    § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
    § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
    § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
  • Art. 482.
    § 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
    § 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.

Pozostałe